Good Friday
Friday, 5 Mar 2010. Stood close to ‘a heart of gold’. Definitely one of the best Friday in my life.
Thời tiết này làm cỏ ở NUS ngủm gần hết. Tấm thảm xanh gần cantin Engineer giờ nhìn xơ xác. Có cây gì giống cây phượng nở hoa đỏ rực. Ngày mai đem kính đi ngang qua coi lại.
Ông Hennig Brand (người Đức) trong khi miệt mài nghiên cứu chất biến kim loại thành vàng từ … nước tiểu, đã tình cờ tìm ra chất phốt-pho. Không biết nếu … 😀
Isaac Newton vs Robert Hooke
If I have seen further it is by standing on the shoulders of giants. (Isaac Newton)
Khó mà nghĩ rằng câu nói đẹp và khiêm nhường này lại có thể mang những hàm nghĩa khác.
Chuyện là: đây là một câu trong bức thư Isaac Newton gửi cho Robert Hooke. Những mâu thuẫn dai dẳng giữa hai người khiến người ta không khỏi nghĩ rằng đó là lời châm chọc cá nhân Newton dành cho Hooke, rằng những thành tựu mà ông đạt được là nhờ vào nền tảng của các bậc vĩ đại (như Aristotle, Descartes) chứ không có phần của Hooke, một người có dáng người bé nhỏ và bị gù.
Newton và Hooke đều là những nhà khoa học lỗi lạc với những đóng góp quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Thế nhưng nếu như tài năng của Newton được công nhận rộng rãi, Hooke lại kém may mắn hơn. Ông gần như không có mấy tiếng tăm so với Newton dù có những đóng góp không hề thua kém. Sự lu mờ này một phần do tính cách của Hooke, nhưng phần lớn là do Newton – người có ảnh hưởng lớn đến giới khoa học lúc bấy giờ – luôn dành cho Hooke sự hằn học, coi thường, ngay cả khi Hooke đã qua đời.
Nhiều ý tưởng và phát kiến của Hooke được cho là đã được Newton sử dụng mà ít khi ghi nhận. Quyển sách Philosophiae Naturalis Principia Mathematica của Newton – một công trình được xem là nền tảng cho vật lý mọi thời đại (wiki) – có nhiều công sức của Hooke nhưng khi xuất bản lại không hề nhắc đến ông.
Newton còn được cho là người đã cố tình xóa sổ các hình ảnh, tượng của Robert Hooke khỏi Hội Hoàng gia (Royal Society) – nơi Newton làm chủ nhiệm – khi hội này dời đi nơi khác, khiến ngày nay gần như không tìm được hình ảnh nào của Hooke.
Đây là vài thông tin cuỗm từ lec GEK1539 chiều nay. Ngoài Hooke, Newton còn có tranh chấp với ông Leibniz nào đó về việc ai là người phát triển môn giải tích.
“Nếu như tôi đã nhìn được xa hơn, thì đó là bởi vì tôi đã được đứng trên vai của những người khổng lồ”. Thật tiếc nếu như câu nói đó lại có thể chỉ là một lời châm chọc.
The Broken Vase
Hôm nay đã tìm ra bài thơ có đoạn ta vẫn hay lẩm nhẩm:
“Lọ hoa, nơi nhánh cỏ kia héo tàn
Cây quạt chỉ gõ nhẹ đã làm cho nứt rạn
Hẳn cú gõ chỉ mới lướt qua mau
Đừng chạm tay vào nữa, nó vỡ rồi còn đâu”
Đây là đoạn thơ được lặp đi lặp lại trong tập truyện Nàng Sarah Bernhardt, một trong những tập mình thích nhất trong bộ Lucky Luke. Bữa nay coi lại truyện, thì ra đây là thơ của ông Sully Prudhomme (người Pháp). Google bừa “Sully Prudhomme poem vase wind” mà ra đúng bài này, ặc ặc. Có lẽ cũng là một trong những bài nổi tiếng của ông.
The broken vase
The vase where this verbena’s dying
Was cracked by a lady’s fan’s soft blow.
It must have been the merest grazing:
We heard no sound. The fissure grew.
The little wound spread while we slept,
Pried deep in the crystal, bit by bit.
A long, slow marching line, it crept
From spreading base to curving lip.
The water oozed out drop by drop,
Bled from the line we’d not seen etched.
The flowers drained out all their sap.
The vase is broken: do not touch.
The quick, sleek hand of one we love
Can tap us with a fan’s soft blow,
And we will break, as surely riven
As that cracked vase. And no one knows.
The world sees just the hard, curved surface
Of a vase a lady’s fan once grazed,
That slowly drips and bleeds with sadness.
Do not touch the broken vase.
Đây là một trong khá nhiều bản dịch từ bản gốc tiếng Pháp “Le vase brisé“.
Bản dịch tiếng Việt bốn câu đầu hay quá. Tìm đâu ra đoạn còn lại bây giờ. Thôi bữa nào tự dịch thử, xin “Sully” tha thứ.
Lucky Luke
Search vớ vẩn thì gặp được link download bộ truyện Lucky Luke. Đây gọi là “có khi nào trên đường đời mắc dịch, ta vô tình vấp phải bịch kim cương”. Trời ơi đã quá.